Τρίτη, 22 Ιουνίου 2010

Γεώργιος και Καλλιόπη Περιβολάρη: " ΑΠΟ ΤΟ ΠΛΟΥΣΙΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΡΗ ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ".



Σεπτέμβρης του 1922! Καταστροφή της Σμύρνης!
Πέντε ολόκληρες μέρες οι Τούρκοι σφάζουν, βιάζουν, βασανίζουν, καταστρέφουν σπίτια και μαγαζιά, λεηλατούν περιουσίες. Τελικά παραδίδουν την πόλη στις φλόγες, που ολοκλήρωσαν το έργο της καταστροφής.

Τη φωτιά την έβαλαν Τούρκοι στρατιώτες του τακτικού Κεμαλικού στρατού, όπως ανέφεραν, η σύζυγος του Αμερικανού ιεροκήρυκα King Bridge, η Διευθύντρια του Αμερικανικού Κολεγίου, ο Άγγλος πολιτικός Kris Woodhouse, που βρισκόταν τότε στη Σμύρνη, και η συγγραφεύς Μ. Χαουτζιάν, που είδαν καθαρά στρατιώτες να βρέχουν τα σπίτια και τους δρόμους με πετρέλαιο και άλλες εύφλεκτες ύλες και να ξεπετιούνται φλόγες κατόπιν.

Οι Τούρκοι χόρταιναν ελεύθερα τα ακόλαστα φυλετικά και θρησκευτικά τους ένστικτα για σφαγές, βιασμούς και λεηλασίες. Όλη τη νύχτα ακούονταν πυροβολισμοί σε διάφορα μέρη της πόλης και το άλλο πρωί οι δρόμοι ήταν κατάσπαρτοι από πτώματα.

Το θύματα εκείνης της σφαγής υπολογίσθηκαν σε 150 χιλιάδες. Από τη Σμύρνη, έμεινε μόνο η Τουρκική συνοικία.

Οσοι γλίτωσαν έτρεχαν να φύγουν με κάθε τρόπο και μέσο.

Πολλοί δυστυχείς έπεφταν στη θάλασσα κι έφταναν κολυμπώντας ως τα αγγλικά ή γαλλικά πλοία, αλλά όταν κατόρθωναν να γαντζωθούν από αυτά, οι Αγγλοι και οι Γάλλοι τους χτυπούσαν τα χέρια και τους πετούσαν πάλι στη θάλασσα !!!

Απαθείς οι αγγλογάλλοι παρακολουθούσαν την σφαγή δίχως να κουνούν το δαχτυλάκι τους για να σώσουν τα γυναικόπαιδα και τους γέροντες που έπεφταν απεγνωσμένοι στα νερά του λιμανιού για να σωθούν από το τούρκικο μαχαίρι . Αντίθετα μάλιστα, όπως είπαμε, γιατί είχαν εξασφαλίσει τη συμφωνία για τα πετρέλαια της Μοσούλης.

Έτσι το 1922, ενάμισι εκατομμύριο πρόσφυγες, όσοι επέζησαν από τις εθνικές εκκαθαρίσεις – από την Μικρά Ασία , τον Πόντο και την ανατολική Θράκη , έφταναν πρόσφυγες στην Ελλάδα που έμπαινε στην δίνη αυτών που ακολουθούν μια πολεμική συντριβή...

Πάρα πολλοί από αυτούς ήρθαν και στην περιοχή του Πειραιά. Ανάμεσά τους ο Γιώργης και η Καλλιόπη Περιβολάρη.

Η Καλλιόπη Γ. Περιβολάρη – 23 χρονών τότε - μας αφηγήθηκε πριν από πολλά χρόνια:

« Μόλις παντρευτήκαμε στα Καρδάμυλα της Χίου με το Γιώργη μου, φύγαμε απέναντι στη Σμύρνη για καλύτερη προκοπή. Ημουνα δεν ήμουνα τότε 20 χρονών. Όμως απάνω που κάτι δημιουργούσαμε, ήρθε η καταστροφή της Σμύρνης κι αναγκαστήκαμε να φύγουμε μέσα στο χαμό. Οι Τούρκοι έσφαζαν τα παιδιά μέσα στην αγκαλιά της μάνας τους, και τις ίδιες, τις βίαζαν, τις νέες, δεν άφηναν τίποτα όρθιο, όπως τάχετε ακούσει και έχουν χιλιογραφτεί.

"Εμένα ο Γιώργης μου με πασάλειψε με μουτζούρα, για να φαίνομαι άσχημη και μεγάλη, για να μη με πειράξουν οι Τούρκοι. Ημουνα έγκυος τότε στο δεύτερο παιδί μου, το Νίκο. Το πρώτο μου παιδί ο Κώστας μου ήταν δύο χρονών. Είχε γεννηθεί το 1921. Τότε μπροστά μου έβλεπα έναν καβαλάρη τον Αη Γιώργη. Πήραμε το παιδί, τον ακολουθήσαμε, - τον Αη Γιώργη - και κάτω από τις σφαγές, βρήκαμε ένα καράβι με τα χίλια ζόρια, και φύγαμε. Το παιδί το κρατούσα στην αγκαλιά μου. Πολλές τόβαζαν στην πλάτη και πήγαιναν από πίσω οι Τούρκοι και τούκοβαν το κεφάλι χωρίς να το πάρουν είδηση. Μετά από μακριά βλέπαμε τη Σμύρνη που καιγόταν.

Μετά από μερικές μέρες, φτάσαμε γυμνοί και πεινασμένοι στον Πειραιά.

Αλλά κι εδώ που να μείνουμε; Χιλιάδες οι πρόσφυγες… Ποιος να μας κοιτάξει; Το κράτος είχε νικηθεί στον πόλεμο, και δω τίποτα δε λειτουργούσε. Κι εμείς δεν είχαμε ούτε βρακί να φορέσουμε…

Ψάξαμε, ψάξαμε, τίποτα… οι περισσότεροι… μαζεύτηκαν έξω από το δημαρχείο, την αστυνομία και περίμεναν…. Άλλοι εγκαταστάθηκαν σε περιοχές που δεν είχαν σπίτια, όπως στη Νίκαια, στην Πειραϊκή στη Δραπετσώνα κι αλλού…στο ύπαιθρο… Εμείς τραβήξαμε προς την Αγια Σοφιά. Τότε όλα ήταν πετρότοπος.

Εκεί βρήκαμε μια χαμηλή σπηλιά, ίσα που χοράγαμε να μπούμε μέσα. Όμως έπρεπε, γιατί ερχόταν και χειμώνας. Εκεί, πάνω στο χώμα έστρωσα ένα πανί που βρήκα κι έβαλα το μωρό.

Πολύ δύσκολες μέρες, αλλά τουλάχιστον είχαμε σωθεί….. κι ελπίζαμε. Αρχίσαμε να γυρίζουμε τις γειτονιές και να μαζεύουμε ό,τι πεταμένο, αλλά χρήσιμο για μας βρίσκαμε, σκεπάσματα, κουρελούδες, παλιά ρούχα, παπούτσια, ξύλα… Τότε οι σκουπιδότοποι ήταν κοντά…. Ο Πειραιάς είχε 130.000 κατοίκους και πετούσαν αρκετά άχρηστα, αλλά χρήσιμα για μας … Κάναμε ότι κάνουν σήμερα και οι γύφτοι που ζουν στις ξύλινες παλιοπαράγκες…..

Ετσι βρήκαμε μερικές κουρελούδες, κι έφτιαξα μια κούνια για το μωρό… Μερικές άλλες τις στρώναμε χάμω και κοιμόμαστε εμείς…. Βρήκαμε και μερικά παλιά ρούχα…. Και τα βάζαμε πάνω μας… Αλλά για καινούργιο ούτε σκέψη….. Είμαστε στην κυριολεξία ξεβράκωτοι…. Είχα βρει και μια φουφού και μαγείρευα όταν βρίσκαμε κάτι….. Κάτω από αυτές τις συνθήκες γέννησα το Νίκο.

Μετά από έξι μήνες ήρθε και ο αδερφός του άντρα μου του Γιώργη, ο Στεφανής, που τον είχαν πιάσει αιχμάλωτο.

Ο Γιώργης έπιασε κάποια δουλειά, πούλησα κάτι χτηματάκια μου στη Χίο, και αργότερα με τον αδελφό του άνοιξαν μπακάλικο στη γωνία Καλλέργη και Αιτωλικού.

Τότε είχαμε βρει κι ένα οικόπεδο στην Καλλέργη και φτιάξαμε ένα μικρό σπίτι. Στο μεταξύ είχα αποκτήσει και το τρίτο παιδί μου το Σταύρο, και μετά τη Δέσποινα και τη Μαρία. Ομως τον Νίκο τον σκότωσε, το 1933, το λεωφορείο της γραμμής ένα από τα λιγοστά αυτοκίνητα που κυκλοφορούσαν, στην Αιτωλικού. Τότε αγοράσαμε, το 1933, το οικόπεδο στην Εβρου, όπου αρχικά φτιάξαμε και μια πρόχειρη ξύλινη καλύβα και φύγαμε από την Καλλέργη . Αλλά η μοίρα με κυνηγούσε. Το 1945 πέθανε από φυματίωση και η κόρη μου η Δέσποινα. Αλλά τι να κάνουμε, αυτά έχει η ζωή…….".



ΒΑΣΙΛΗΣ Π. ΚΟΥΤΟΥΖΗΣ

Μάρτης 2005
www.koutouzis.gr .